Nghị định số 115/2026/NĐ-CP quy định về giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi

 Nghị định số 115/2026/NĐ-CP quy định về giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi

Ngày 02 tháng 4 năm 2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định số 115/2026/NĐ-CP quy định về giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi và các chính sách hỗ trợ của Nhà nước trong quản lý, khai thác công trình thủy lợi,. Nghị định này có hiệu lực kể từ ngày ký và thay thế Nghị định số 96/2018/NĐ-CP, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về kinh tế thủy lợi,.

1. Phạm vi điều chỉnh và Đối tượng áp dụng rộng rãi

Nghị định 115/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về ba mảng nội dung chính:

Giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi,.

Đối tượng, mức và phương thức hỗ trợ tiền sử dụng sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi,.

Hỗ trợ kinh phí phòng, chống hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, ngập lụt và úng,.

Đối tượng áp dụng bao gồm tất cả các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia hoạt động thủy lợi tại Việt Nam, từ chủ sở hữu, đơn vị quản lý vận hành đến người trực tiếp sử dụng nước,.

2. Đổi mới trong phương pháp xác định giá dịch vụ

Nghị định xác định giá dịch vụ thủy lợi phải dựa trên nguyên tắc của Luật Giá, được tính bằng đồng Việt Nam (VNĐ),. Có hai phương pháp định giá cốt lõi:

Phương pháp chi phí: Giá được xác định dựa trên tổng hợp các khoản chi phí hợp lý và hợp lệ trong quá trình sản xuất, cung ứng dịch vụ,. Đáng chú ý, các chi phí phục vụ an toàn đập và bảo trì đã được quy định rất cụ thể bao gồm: chi phí bảo vệ, bảo đảm an toàn công trình; chi phí lập quy trình vận hành và bảo trì; chi phí bảo trì định kỳ; cắm mốc chỉ giới phạm vi bảo vệ; và lập phương án ứng phó tình huống khẩn cấp,,,. Đặc biệt, chi phí xây dựng bản đồ ngập lụt vùng hạ du đối với đập, hồ chứa cũng được tính vào giá thành,.

Phương pháp so sánh: Dựa trên việc phân tích mức giá của các dịch vụ tương đương trên thị trường,.

3. Chính sách hỗ trợ an sinh xã hội mạnh mẽ

Một trong những điểm nhân văn nhất của Nghị định là duy trì và cụ thể hóa chính sách hỗ trợ người dân. Nhà nước thực hiện hỗ trợ 100% tiền sử dụng sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi cho các đối tượng:

Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nông nghiệp để sản xuất cây lương thực trong hạn mức,.

Hộ nghèo; hộ sử dụng đất làm muối; hộ gia đình tại các nông trường viên,,,.

Diện tích đất nông nghiệp phục vụ nghiên cứu, sản xuất thử nghiệm có ít nhất một vụ lúa/năm,.

Phạm vi hỗ trợ được tính từ vị trí công trình đầu mối đến điểm giao nhận sản phẩm dịch vụ cuối cùng giữa đơn vị cung cấp và người dùng,.

4. Cơ chế hỗ trợ khẩn cấp trong thiên tai

Nghị định 115 dành hẳn một chương để quy định về việc hỗ trợ kinh phí khi xảy ra các hiện tượng cực đoan như hạn hán, xâm nhập mặn hay ngập lụt,. Ngân sách trung ương sẽ hỗ trợ các địa phương thực hiện các nhiệm vụ thiết yếu như:

Sửa chữa cống, đập, nạo vét kênh mương và cửa lấy nước,.

Mua sắm máy bơm dã chiến có giá trị dưới 30 triệu đồng/máy,.

Hỗ trợ chi phí nhiên liệu, điện năng bơm nước vượt định mức trong điều kiện thời tiết bất thường,.

5. Phân cấp quản lý rõ rệt

Nghị định quy định trách nhiệm cụ thể của các cơ quan:

Bộ Tài chính: Thông báo giá tối đa và khung giá dịch vụ thủy lợi,.

Bộ Nông nghiệp và PTNT: Xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật và quyết định giá cụ thể cho các công trình do Bộ quản lý,.

UBND cấp tỉnh: Ban hành định mức địa phương và quyết định giá cụ thể cho các công trình thuộc phạm vi quản lý của tỉnh,.

Đơn vị khai thác: Phải tuân thủ lộ trình tưới tiêu tiết kiệm và đảm bảo tiến độ cấp nước cho sản xuất,.

Kết luận: Nghị định 115/2026/NĐ-CP không chỉ là công cụ quản lý tài chính hiệu quả cho ngành thủy lợi mà còn là lá chắn bảo vệ quyền lợi của người nông dân trước thiên tai. Việc cập nhật và triển khai đúng Nghị định này sẽ góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả khai thác và bảo vệ an toàn hệ thống công trình thủy lợi quốc gia.

BBT trang vncold.vn

Theo Báo Nông nghiệp và Môi trường

Những năm qua, Báo Nông nghiệp và Môi trường đã triển khai nhiều tuyến bài liên quan đến những khó khăn, vướng mắc trong triển khai Nghị định 96/2018/NĐ-CP về giá sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi. Điển hình là loạt bài “Tròng” chính sách ‘thắt’ doanh nghiệp thủy nông”, dẫn đến tình trạng nhiều doanh nghiệp khai thác công trình thủy lợi thu không đủ bù chi, đời sống công nhân thủy nông lao đao.

Điểm nghẽn lớn nhất nằm ở chỗ, Nghị định 96 ban hành năm 2018 quy định mức giá sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi vẫn giữ nguyên mức hỗ trợ cấp bù thủy lợi phí theo Nghị định 67/2012/NĐ-CP ngày 10/9/2012 của Chính phủ. Trong khi đó, sau hơn 10 năm, các khoản chi phí đều tăng như: mức lương cơ sở, lương tối thiểu vùng, tiền vận hành máy bơm, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí bảo trì, bảo dưỡng công trình, sửa chữa công trình thủy lợi… Từ đó, không đảm bảo tính đúng, tính đủ và nhiều đơn vị mất cân đối tài chính.

Nghị định ‘cởi trói’ cho doanh nghiệp thủy nông:

Sự ra đời của của Nghị định 115//2026/NĐ-CP ngày 2/4/2026 (Nghị định 115) về giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi và chính sách hỗ trợ của Nhà nước trong quản lý, khai thác công trình thủy lợi được ông Nguyễn Hồng Khanh - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi đánh giá là “một nghị định cấp cứu cho các doanh nghiệp thủy nông". Bởi, đối với công tác thủy lợi, nếu không sửa Nghị định 96 thì các doanh nghiệp “phải đi vào 'bệnh viện' hết”, ông nói.

Ông Khanh cũng nhấn mạnh, tinh thần của Nghị định 115 rất rõ, đó là phân cấp, ủy quyền hết và cơ bản giao cho địa phương. Nghị định chỉ quy định về nguyên tắc, căn cứ, thẩm quyền định giá sản phẩm dịch vụ thủy lợi; các phương thức định giá sản phẩm dịch vụ công ích thủy lợi như đặt hàng, đấu thầu, giao nhiệm vụ; cách xác định giá tối đa, giá khung, giá cụ thể sản phẩm dịch vụ thủy lợi; các chi phí cần thiết theo đặc thù (nếu có)… Trên cơ sở đó, địa phương hoàn toàn tự quyết trong quá trình triển khai thực hiện.

Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi cũng chia sẻ, suốt 5 năm kể từ khi triển khai Nghị định 96, các tổ chức quản lý, khai thác công trình thủy lợi rất vất vả trong quá trình xây dựng và trình phương án giá để Bộ ngành liên quan phê duyệt, riêng chi phí đi lại cũng tốn kém rất nhiều. Thế nhưng, chưa có một đơn vị nào được phê duyệt phương án giá nên không thể triển khai quy định của nhà nước theo nguyên tắc tính đúng, tính đủ.

Tuy nhiên, khi Nghị định 115 có hiệu lực, các đơn vị chỉ cần nộp hồ sơ phương án giá ngay tại địa phương mình để UBND cấp tỉnh phê duyệt. Đặc biệt, nghị định này không quy định trần giá, để địa phương tự quyết định theo lộ trình, làm sao vừa đảm bảo nguyên tắc tính đúng, tính đủ vừa phù hợp với điều kiện thực tế. Đây là nội dung rất quan trọng để tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp thủy nông.

Đảm bảo tính đúng, tính đủ:

Phân tích thêm về những điểm mới nổi bật tại Nghị định 115 so với Nghị định 96 trước đây, bà Phùng Thị Ánh Ngọc - Trưởng phòng Chính sách Tổng hợp và Nông lâm thủy sản (Cục Quản lý giá - Bộ Tài chính) cho biết: Để đảm bảo nguyên tắc tính đúng, tính đủ giá sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi, Nghị định 115 quy định rõ: Giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi bao gồm: giá thành + lợi nhuận (nếu có) + thuế tiêu thụ đặc biệt (nếu có), thuế giá trị gia tăng, thuế khác (nếu có).

Một số chi phí cần thiết theo đặc thù (nếu có) cũng được tính vào giá thành sản phẩm, dịch vụ công ích thủy lợi như: chi trả tạo nguồn nước; chi phí bảo vệ, bảo đảm an toàn công trình thủy lợi; chi phí vớt rác, giải tỏa bèo rác, vật cản tại công trình thủy lợi; cấp quyền khai thác tài nguyên nước; lập quy trình vận hành, quy trình bảo trì công trình thủy lợi đối với công trình chưa có quy trình vận hành, quy trình bảo trì; chi phí bảo trì; cắm mốc chỉ giới trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi; lập, rà soát phương án ứng phó thiên tai,…

Nghị định 115 cũng quy định, UBND cấp tỉnh ban hành giá cụ thể sản phẩm dịch vụ công ích thủy lợi (và giá cụ thể sản phẩm, dịch vụ thủy lợi khác) đối với công trình thủy lợi sử dụng vốn nhà nước thuộc phạm vi, thẩm quyền quản lý, đặt hàng của địa phương.

Các tổ chức, cá nhân quản lý, khai thác công trình thủy lợi có thể sử dụng kết quả xây dựng phương án giá của đơn vị tư vấn làm một trong những căn cứ để xem xét, quyết định trong việc lập phương án giá sản phẩm, dịch vụ thủy lợi.

Bà Lê Thùy Linh - đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, Bộ Tài chính cho biết thêm, theo quy định của Nghị định 115, địa phương xảy ra hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, ngập lụt, úng từ cấp độ 3 trở lên theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ hoặc theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngân sách Trung ương xem xét hỗ trợ các tổ chức khai thác công trình thủy lợi thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường và những địa phương khó khăn vè ngân sách khi có đề nghị bằng văn bản.

Nội dung hỗ trợ kinh phí gồm sửa chữa công trình, mua mới máy bơm dã chiến có giá trị dưới 30 triệu đồng, tiền điện, dầu bơm nước vượt định mức so với mức sử dụng trong điều kiện bình thường, chi phí đắp đập tạm ngăn mặn, trữ ngọt.

Ngân sách Trung ương hỗ trợ các địa phương không vượt quá 70% mức hỗ trợ theo nguyên tắc hỗ trợ từ ngân sách Trung ương cho ngân sách địa phương để thực hiện các chính sách an sinh xã hội do Trung ương ban hành và cấp có thẩm quyền quyết định theo từng thời kỳ.