Thông tin về Đại hội Đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) lần thứ IX

Thông tin về Đại hội Đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) lần thứ IX

1. Thông tin về Đại hội

Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031 đã được tổ chức trọng thể từ ngày 27 đến ngày 28 tháng 8 năm 2026 tại Thủ đô Hà Nội.

Thành phần tham dự Đại hội bao gồm:

489 đại biểu chính thức, đại diện cho 126 hội thành viên (trong đó có 92 Hội Khoa học và Kỹ thuật ngành toàn quốc, 34 Liên hiệp hội tỉnh, thành phố).

Đại diện từ 03 đơn vị sự nghiệp, 575 tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc, cùng Cơ quan Liên hiệp Hội.

130 đại biểu khách mời là các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương.

Về công tác nhân sự, Đại hội đã thông qua số lượng Ủy viên Ban Chấp hành khóa IX là 143/158 ủy viên. Đoàn Chủ tịch gồm 24/27 ủy viên, với cơ cấu lãnh đạo gồm 01 Chủ tịch, 02/03 Phó Chủ tịch chuyên trách, 01 Phó Chủ tịch không chuyên trách. Ban Kiểm tra được bầu gồm 01 Trưởng ban và 08 ủy viên.

2. Phát biểu chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng và MTTQ

Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội vào sáng ngày 28/8, bà Bùi Thị Minh Hoài - Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã nhấn mạnh vai trò nòng cốt của VUSTA trong việc kết nối đội ngũ trí thức và đưa khoa học công nghệ vào đời sống. Bà đề nghị Liên hiệp Hội tập trung triển khai các trọng tâm:

l Kiến tạo môi trường tự do sáng tạo: Chủ động tham mưu hoàn thiện thể chế, chính sách nhằm giải phóng năng lực sáng tạo; tôn trọng sự độc lập, khách quan trong nghiên cứu và có chế độ vinh danh, đãi ngộ xứng đáng đối với những cống hiến của trí thức.

l Nâng tầm hoạt động tư vấn, phản biện xã hội: Các ý kiến phản biện, giám định phải dựa trên luận chứng khoa học vững chắc. Qua đó, hỗ trợ đắc lực cho các cơ quan hoạch định chính sách, đặc biệt trong các lĩnh vực kinh tế mới như kinh tế ban đêm, kinh tế bạc, kinh tế tuần hoàn và kinh tế xanh.

l Đẩy mạnh ứng dụng thực tiễn và tự chủ tài chính: Cần thu hẹp khoảng cách từ nghiên cứu phòng thí nghiệm đến thực tiễn sản xuất và thị trường. Đặc biệt, các cấp hội cần liên kết chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương để đấu thầu và đảm nhận các dịch vụ công (đào tạo nghề, nông nghiệp công nghệ cao, công nghệ sinh học, bảo vệ môi trường...) xem đây là con đường để nâng cao năng lực tự chủ tài chính bền vững.

l Xây dựng nền tảng kết nối toàn cầu: Triển khai nền tảng Vusta Global để kết nối 126 hội thành viên, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về chuyên gia nhằm thu hút trí thức trong mọi khu vực (viện nghiên cứu, trường đại học, khối tư nhân) và cả mạng lưới chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài.

Tiếp thu các ý kiến chỉ đạo, GS.VS Châu Văn Minh - Chủ tịch VUSTA nhiệm kỳ 2026-2031 khẳng định quyết tâm đưa Liên hiệp Hội trở thành cầu nối vững chắc của "hệ sinh thái tri thức" giữa Nhà nước, nhà khoa học và doanh nghiệp. Trong giai đoạn 2026-2031, VUSTA đặt ra các chỉ tiêu và giải pháp cụ thể:

l Về chỉ tiêu: Tăng 15% hoạt động tư vấn, phản biện; tăng 10% số công trình công bố quốc tế. Đưa khoảng 400 công trình, giải pháp ứng dụng vào đời sống. Hàng năm chủ trì ít nhất một sự kiện quốc tế về đổi mới sáng tạo, công nghệ cao (bán dẫn, lượng tử).

l Về giải pháp đột phá: Sẽ thí điểm mô hình liên kết các hội theo cụm để tham gia các nhiệm vụ khoa học quy mô quốc gia; đẩy mạnh nghiên cứu các công nghệ chiến lược (6G, vệ tinh quỹ đạo thấp, chip thông minh).

l Chủ tịch VUSTA nhấn mạnh, việc tập hợp trí thức không chỉ nằm ở mặt tổ chức cơ học, mà quan trọng nhất là phải quy tụ được "trí tuệ, tâm huyết và niềm tin" của cộng đồng các nhà khoa học trong nỗ lực giải quyết các bài toán công nghệ của đất nước.

3. Thông tin về sửa đổi Điều lệ Liên hiệp Hội

Việc sửa đổi Điều lệ LHH nhằm mục đích củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy hệ thống từ Trung ương đến địa phương theo hướng tinh gọn, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao phó trong bối cảnh tình hình mới.

Những nội dung sửa đổi chính trong Điều lệ bao gồm:

l Xác định rõ Liên hiệp Hội là tổ chức hội quần chúng của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam do Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ.

l Khẳng định Liên hiệp Hội là tổ chức thành viên có tính độc lập tương đối, trực thuộc hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước.

l Đổi tên "Hội đồng Trung ương" thành "Ban Chấp hành".

l Giữ nguyên tên gọi "Đoàn Chủ tịch".

l Đổi tên "Ủy ban Kiểm tra" thành "Ban Kiểm tra".

l Quy định rõ ràng về tư cách thành viên: Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh/thành phố là hội thành viên đương nhiên, trong khi các Hội/Tổng hội/Hiệp hội là hội thành viên tự nguyện đăng ký gia nhập.

3. Tóm tắt Nghị quyết Đại hội và Chương trình hành động

Tóm tắt Nghị quyết Đại hội

Nghị quyết Đại hội đã nhất trí thông qua Báo cáo chính trị đánh giá kết quả nhiệm kỳ 2020-2026.

Về thành tựu: Liên hiệp Hội đã thực hiện tốt vai trò tập hợp, đoàn kết và phát huy sức sáng tạo của trí thức, làm cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước và trí thức khoa học công nghệ. Nổi bật là việc thành lập Đảng bộ Liên hiệp Hội trực thuộc Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc và các Đoàn thể Trung ương vào ngày 10/02/2025, giúp nâng cao năng lực lãnh đạo và quản lý.

Về hạn chế: Việc kiện toàn bộ máy lãnh đạo chủ chốt còn chậm trễ; cơ sở vật chất và tự chủ tài chính của nhiều hội thành viên còn yếu; năng lực chuyển đổi số chậm; chưa thu hút được trí thức trẻ, doanh nhân và kiều bào.

Đại hội đã thông qua Mục tiêu tổng quát, 11 chỉ tiêu cụ thể và 05 nhóm nhiệm vụ/giải pháp trọng tâm cho nhiệm kỳ mới.

Chương trình thực hiện Nghị quyết (Chương trình hành động)

Để thực hiện Nghị quyết, Ban Chấp hành đã xây dựng Chương trình hành động tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

l Nhóm 1: Đẩy mạnh tham mưu, tư vấn phản biện để thể chế hóa các văn bản của Đảng, Nhà nước nhằm kiến tạo môi trường sáng tạo cho trí thức. Đề xuất rà soát, lựa chọn chuyển giao một số dịch vụ công cho các Hội thực hiện.

l Nhóm 2: Đổi mới phương thức vận động trí thức, trẻ hóa đội ngũ và kiện toàn bộ máy tổ chức. Xây dựng cơ sở dữ liệu số về hội viên, chuyên gia, nhà khoa học.

l Nhóm 3: Sáng tạo và đột phá trong chuyên môn gắn với chuyển đổi số, xây dựng Hệ sinh thái "VUSTA Digital". Đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển các công nghệ chiến lược như điện tử, vật liệu bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và viễn thông thế hệ mới.

l Nhóm 4: Đổi mới toàn diện nội dung và phương thức hoạt động của hệ thống. Chuyển đổi mạnh mẽ từ phương thức hoạt động hành chính sang phương thức phục vụ và kiến tạo giá trị cho hội viên, xã hội.

l Nhóm 5: Tăng cường hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ, nâng cao vai trò trong các diễn đàn quốc tế. Xây dựng cơ chế linh hoạt để thu hút trí thức toàn cầu và chuyên gia người Việt Nam ở nước ngoài tham gia đóng góp.

BBT