Trả lời bạn đọc về việc bồi dưỡng kiến thức cho người vận hành công trình thủy điện

 Có bạn đọc gửi câu hỏi: Tại điều 47 Nghị định 62/2025 quy định về nhân sự. Ví dụ nhà máy cso đập lớn yêu cầu có ít nhất 2 nhân sự đại học chuyên ngành xây dựng, công trình thủy hoặc tương đương. Trường hợp nhà máy vận hành trước năm 2005 nhân sự quản lý toàn kỹ sư điện và công nhân kỹ thuật. Vậy xin hỏi có văn bản nào hướng dẫn việc này không, vì giờ tuyển thêm thì rất khó tuyển.

Trả lời

Câu hỏi của bạn đọc phản ánh một vướng mắc rất thực tế và phổ biến tại nhiều nhà máy thủy điện đưa vào vận hành từ giai đoạn trước năm 2005. Ở thời điểm đó, lực lượng quản lý vận hành chủ yếu là các kỹ sư điện, kỹ sư tự động hóa và công nhân kỹ thuật lâu năm giàu kinh nghiệm thực tế.

Căn cứ vào các quy định pháp luật hiện hành và các văn bản hướng dẫn/dự thảo sửa đổi mới nhất của Bộ Công Thương, xin trả lời bạn đọc cụ thể như sau:

1. Căn cứ quy định về nhân sự và hướng tháo gỡ hiện hành

Tại Điều 47 Nghị định 62/2025/NĐ-CP (và Điều 77 Luật Điện lực), quy định về nhân sự làm công tác quản lý an toàn đập nhằm bảo đảm an toàn tối đa cho công trình. Tuy nhiên, pháp luật không đóng khung việc bắt buộc phải sa thải hay tuyển mới ngay lập tức đội ngũ hiện hữu, mà đưa ra giải pháp chuẩn hóa thông qua đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn:

·       Tổ chức bồi dưỡng định kỳ kiến thức, kỹ năng: Pháp luật quy định chủ sở hữu/đơn vị quản lý vận hành công trình thủy điện có trách nhiệm tổ chức (hoặc thuê đơn vị có đủ năng lực) tổ chức bồi dưỡng định kỳ kiến thức, kỹ năng về quản lý an toàn đập, hồ chứa thủy điện cho nhân sự hiện tại với tần suất tối thiểu 02 năm 1 lần.

·       Nội dung bồi dưỡng chuyên sâu: Khung chương trình bồi dưỡng do Bộ Công Thương ban hành bao gồm đầy đủ các kỹ năng thực tế: kiểm tra trực quan đập, phân tích số liệu quan trắc, vận hành xả lũ, lập và thực hiện phương án ứng phó tình huống khẩn cấp (EPP/EAP)... Nhờ đó, các kỹ sư điện và cán bộ kỹ thuật lâu năm sẽ được bổ nhiệm, cập nhật đầy đủ kiến thức chuyên môn về công trình thủy để đáp ứng yêu cầu công việc.

2. Cập nhật việc tiếp thu, điều chỉnh của Bộ Công Thương (Tháo gỡ vướng mắc)

Trong quá trình tổng kết thi hành và lấy ý kiến góp ý từ các Tập đoàn (EVN), địa phương và các đơn vị quản lý vận hành, Bộ Công Thương đã nhận diện rõ khó khăn này của các nhà máy thủy điện hiện hữu:

·       Giảm bớt tiêu chuẩn cứng nhắc: Tại Dự thảo Nghị định sửa đổi/thay thế Nghị định 62/2025/NĐ-CP và Dự thảo Thông tư quy định về an toàn đập thủy điện (cập nhật năm 2026), Ban soạn thảo Bộ Công Thương đã rà soát và tiếp thu theo hướng:

o   Lược bỏ bớt các yêu cầu quá cứng nhắc về số lượng bằng cấp đối với các đập đang khai thác.

o   Bãi bỏ khoản quy định chồng chéo tại Điều 47 Nghị định 62 và quy định rõ việc hoàn thành khóa bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng là căn cứ quan trọng để đánh giá năng lực nhân sự quản lý an toàn đập.

·       Quy định chuyển tiếp: Các văn bản hướng dẫn mới cũng bổ sung quy định chuyển tiếp cho phép các hồ sơ, nhân sự đã và đang làm việc tại các nhà máy hiện hữu tiếp tục duy trì hoạt động song song với việc hoàn thành các khóa bồi dưỡng theo lộ trình hiệu lực của văn bản.

3. Khuyến nghị giải pháp cho nhà máy/Chủ đập

Để vừa tuân thủ đúng quy định pháp luật vừa không gây xáo trộn tổ chức hay gánh nặng tuyển dụng, đơn vị vận hành nên triển khai các bước sau:

1.     Trước mắt (Giải pháp cấp thiết): Lập danh sách các kỹ sư điện, cán bộ kỹ thuật đang phụ trách công tác an toàn đập và cử đi tham gia các khóa Bồi dưỡng định kỳ kiến thức, kỹ năng về quản lý an toàn đập, hồ chứa thủy điện theo đúng chương trình khung của Bộ Công Thương để lấy xác nhận hoàn thành khóa học.

2.     Dài hạn (Chuẩn hóa lộ trình): Tạo điều kiện cho các cán bộ kỹ thuật nòng cốt tham gia các khóa học nâng cao (hoặc văn bằng 2/chứng chỉ chuyên ngành công trình thủy) nếu có nhu cầu phát triển dài hạn.

3.     Cập nhật văn bản mới: Theo dõi sát sao việc ban hành chính thức Nghị định thay thế Nghị định 62/2025/NĐ-CP và Thông tư mới của Bộ Công Thương (dự kiến hoàn thành trong năm 2026) để áp dụng các điều khoản chuyển tiếp ưu đãi dành cho nhà máy vận hành lâu năm.

Bộ Công Thương đã tiếp thu các phản ánh thực tế từ doanh nghiệp để điều chỉnh văn bản quy phạm pháp luật theo hướng linh hoạt, chú trọng bồi dưỡng thực chất hơn là làm khó nhà máy về bằng cấp đầu vào.

4.     Thông tin về khóa bồi dưỡng do Hội Đập lớn tổ chức

Xem trên đường link: https://vncold.vn/NewsDetails/Index/6348